15.05.2016

İHRACATTA KULLANILAN BELGELER

a.tr, eur.1, menşe, konşimento

  
FATURALAR
Ticari Türkçe Fatura 
İhracatı yapılacak ürünlere dair mal cinsi, özellikleri, birim fiyatı, ürünün satış birimi, adedi, ağırlığı gibi bilgileri içeren, firma kaşesi ve imza içeren faturadır. Türkçe fatura olarak tabir edilen ve gümrüğe sunulan faturalar maliye kaşelidir.
Proforma Fatura
Teklif aşamasında, ihracatçı tarafından malın birim fiyatının, standart özelliklerinin, teslim ve satış şartlarının yer aldığı, bilgi verme amacıyla hazırlanan teklif faturasıdır.
Orijinal Dilinde (İngilizce)Fatura
Satıcının alıcıdan kendi dilinde hazırlanmış bir fatura talep edebilir, özel bir talep yok ise ingilizce olarak hazırlanan ve türkçe faturadaki detayların haricinde var ise müşterinin özel taleplerini ya da akreditif gibi özel bir satış yöntemi ile yapılan satışlarda gerekli ek bilgilerin yazılabileceği, teslim ve satış şartlarının yer aldığı ve firma antetli kağıdına basılıp kaşe ve imza ile teslim edilen evraktır.
Navlun Faturası
genel olarak orjinal fatura teslim şekline uygun incotermse göre navlun bedelini ayrı bir satır olarak ya da ürünün birim fiyatına yedirilmiş olarak içerir.

DOLAŞIM BELGELERİ
A.TR Dolaşım Belgesi
Gümrük Birliği Anlaşması kapsamı sanayi ve işlenmiş tarım ürünleri ihracatında kullanılan belgedir.
Basitleştirilmiş Prosedüre İlişkin ATR Dolaşım Sertifikası
Gümrük Müsteşarlığı’nca “ Onaylanmış İhracatçı” yetkisi verilen gerçek ve tüzel kişilere, gümrük idareleri ya da bu idarelerce verilen kuruluşlar tarafından düzenlenip, gümrük idaresine vize işlemi zorunluluğu olmadan, A.TR Dolaşım Belgeleri düzenleme yetkisi verilebilir.
Basitleştirilmiş işlemden yararlanmak isteyen ihracatçılar, müracaat formunu ve taahhütnameyi doldurarak Müsteşarlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne) başvurur.
EUR-MED Dolaşım Sertifikası
Pan Avrupa ve Pan Avrupa Akdeniz menşe kümülasyonu çerçevesinde ikili ya da çapraz kümülasyonlarda kullanılan belgedir.  
EUR.1 Dolaşım Sertifikası 
Serbest Ticaret Anlaşmaları kapsamı eşya ile AKÇT ürünleri, AB menşeli tarım ürünleri ihracatında kullanılan belgedir.

Menşe Şahadetnamesi /  Özel Menşe Şahadetnamesi
İhracatçının bağlı bulunduğu Oda tarafından tasdik edilen ve ihraç konusu malın menşeini gösteren belgedir. Genelleştirilmiş Preferanslar(Tercihler) Sistemi kapsamındaki ülkelerin uyguladığı tavizli gümrük oranlarından yararlanılması için bu kapsamdaki ülkelere yapılan ihracatta özel bir menşe şahadetnamesi (Form-A) düzenlenmesi gerekmektedir. Belge düzenlenen ülkeler: Japonya, Rusya Federasyonu, Beyaz Rusya, Ukrayna

Arap Boykot Listesi’nde Yer Almadığına Dair Belge
Arap ülkelerine ihracat yapacak olan firmaların Arap Boykot Listesi’nde  yer almadıklarına dair bir belge almak için Ticaret Odası’na başvurmaları gerekmektedir. Yapılan inceleme sonucu firmanın Arap ülkelerince boykot edilen ihracatçı firmalar arasında yer almadığının belirlenmesini takiben hazırlanan belge Oda tarafından onaylanmaktadır.İhracat sırasında ibrazı istenen faturanın ve Menşe Şahadetnamesinin tasdikinde de, faturanın ve menşe şahadetnamesinin arkasına ihracatçı firmanın Arap Boykot Listesi’nde yer almadığını belirten kaşe basılmaktadır.

A.T.A Karnesi
Eşyaların gümrük vergisine tabi olmadan geçici kabulüne imkan sağlayan teminat yerine geçen belgedir. Geçerlilik süreleri verildikleri tarihten itibaren 1 yıl olan ATA karneleri Türkiye Odalar Borsalar Birliği (TOBB) tarafından yetkilendirilmiş Odalardan dilekçe, teminat mektubu, taahhütname, yetki belgesi, imza sirkülerinin fotokopisi ve ihraç edilecek malların cinsi, adedi ve birim fiyatının belirtildiği genel bir listenin ibrazı ile temin edilerek kullanıldıktan sonra Oda’ya iade edilmektedir.

TIR Karnesi
TIR sisteminde  taşıma yapan firmaların TOBB tarafından yetkilendirilmiş Odalardan temin edebilecekleri TIR karneleri, araçlardaki malların gümrük vergileri teminatını sağlayan belgelerdir. Taşıma işlemlerinin tamamlanmasının ardından TIR karneleri Oda’ya iade edilmektedir.  

Sigorta Belgesi
İthalatçının verdiği bilgiler ve talimat doğrultusunda ve ithalatçı hesabına ihracatçı tarafından yaptırılmaktadır. Bu şekilde ticari mal rizikolara karşı sigorta ettirilmiş olmaktadır.

Koli Müfredat Listesi
İhraç edilecek malların miktarları, fiyatları ve konteynerlerin ihtiva ettiği ambalajların adetlerini belirten listedir. Koliye ait faturaya sığmayacak kadar kapsamlı bilgiler bu listeye dökülmektedir.

Çeki Listesi
Çeki listesi, hangi taşıta ne kadar mal yüklendiğini, her birim, paket, çuval vs. ağırlığı içermektedir. Gümrük idarelerince ve hasar halinde sigorta şirketlerince istenebilmektedir.

Konşimento
Malın taşınmak üzere teslim alındığını ve varış noktasında teslim edileceğini gösteren kıymetli evrak niteliğinde bir belgedir.

Helal Belgesi
İslam ülkelerinin et ithalatında talep ettikleri, hayvan kesimlerinin İslami kurallara uygun olduğunu ispatlayan belgedir. Bu belge, müftülüklerce düzenlenmektedir.

Radyasyon Belgesi
Radyasyon Belgesi, tarım ürünlerinin kabul edilebilir orandan fazla radyasyon içermediğini veya radyasyonsuz olduğunu kanıtlayan belgedir.  İthalatçı, belirli bir ağırlıktaki tarım ürününde belirli bir radyasyon derecesinden fazlasını kabul etmeyeceğini ihracatçıya bildirerek Radyasyon Belgesi talep edebilir. Bu belgeyi düzenlemekle yetkili kuruluş Atom Enerjisi Komisyonu’dur.

Sağlık Sertifikası
İhraç konusu  malın sağlık koşullarına uygun olup olmadığını gösteren belge niteliğindedir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Orman Bakanlığı ya da üniversitelerin ilgili bölümlerinden alınmaktadır. 

Analiz Raporu
Tahlili gerektiren, özellikle gıda ve kimyasal maddelerde gerekli bir rapordur.

Standardizasyon Kontrol Belgesi
İhraç konusu malların, yürürlükte olan denetim tüzükleri ile uygulamada bulunan zorunlu standartlara uygun bulunduğunu ve ihraç edilebilecek nitelikte olduklarını göstermek bakımından Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın Bölge Müdürlükleri’ne müracaat edilmelidir. Bu belgenin, ihracat sırasında ilgili gümrüğe ibrazı zorunludur. 

Borsa Tescil Beyannamesi
Borsaya Kote Edilmiş Mallar Listesi’nde bulunup ihracatı yapılacak tarım ürünlerinden gelir vergisi tevkifatının yapılmasını teminen çıkış beyannamelerinin gümrükçe tescilinden önce aranmaktadır.

Diğer Belgeler
Orman ürünleri için üretim yerinden verilmiş acenta veya kumanya belgesi, ihracı ilgili kurumların iznine tabi ürünlerde izin belgesi gibi.

13.İHRACAT İŞLEMLERİNDE GÜMRÜK İDARESİNDE ARANAN BELGELER

İhracat işlemlerinde gümrükte aşağıda yer alan belgeler aranmaktadır. Bu belgeler eksiksiz hazırlanmalıdır ; 
  • Eşyanın faturası
  • Gerektiği hallerde çeki listesi
  • Orman/Tekel Nakliye Tezkeresi
  • Bitki ve bitkisel ürünlerde, hastalık ve zararlıların bulunmadığını gösteren  ‘’Bitki ve Parçaları için Sağlık Belgesi’’
  • Kontrole Tabi Eşyada Kontrol Belgesi
  • Tekele Tabi Eşyada, Bu İdarece Verilen Nakliye Tezkeresi
  • İhracı İlgili İdarelerin İznine Tabi Eşya İçin Yetkili Makamlarınca Verilen İzin Kağıtları
  • Gerektiğinde Eşyanın Yükleneceği Nakil Aracının Geleceğini Bildirir Acenta veya   Kumpanya Belgesi
  • Dış Ticaret Rejimi Ve Türk Parası Kıymetini Koruma Karar Ve Tebliğlerinin Gerektirdiği Diğer Belgeler: (Lisans, acenta mektubu, tescil beyannamesi, banka mektubu, taahhüt beyannamesi gibi)
  • Kumanya Listesi: (Çıkış yapan deniz, kara ve hava nakil araçlarına verilecek      kumanyaların kayıtlı olduğu belgedir. Bu belge beyanname addolunarak, gümrük işlemleri bunlar üzerinde yürütülür.)
  • Standardizasyon Kontrol Belgesi: (Çıkışı standardizasyon kontrolüne tabi tutulmuş maddelerin (Antepfıstığı, pamuk, yemeklik zeytinyağı, palamut v.b.) ihracatında aranılan belgedir. Bu belgeye sahip olmayan mezkur maddelerin çıkışına gümrüklerce hiçbir surette izin verilmez.)
  • Yabancı Ülkelere Seyahat Edenlere Ait Geçici Çıkış Beyannamesi ve   Taahhütnamesi: (İkametgahı Türkiye’de bulunan Türk ve yabancı gerçek ve tüzel kişilerin, yabancı memleketlere geçici olarak çıkaracakları ve en geç iki yıl içerisinde geri getirecekleri,  kendilerine ait taşıtlar için düzenlenen belgedir.) (Triptik veya Gümrük Geçiş Karnesi ibraz edilmediği takdirde.)


Yukarıda belirtildiği gibi gerekli bilgi ve belgeleri ihtiva edecek şekilde usulüne uygun olarak düzenlenmiş, ihracatçı ve varsa komisyoncusu tarafından da imzalanmış olan gümrük beyannamesi Gümrük İdaresinin çıkış manifesto servisince, çıkış tescil defterine tescil edilir. Çıkış beyannamesinin belirtilen şekilde tescil edilmesiyle birlikte gümrük idaresinde ihracat için işlem başlamış olur.