3.04.2017

DIŞ TİCARET HADDİ


dış ticaret haddi

Ticaret Haddi (terms of trade) ; Alınan ve satılan malların miktarını ve alım satım farkından doğan değişim oranını ifade eden ölçüye ticaret haddi denir.

Dış Ticaret haddi: Bir ülkenin ithal ettiği ürün ve hammaddeler ile ihraç ettiği ürünlerin fiyatlarında yaşanan değişime bağlı olarak, belirli bir dönemde örneğin 1 yıllık bir sürede elde ettiği kazanç ya da zararı ifade eder. Örneğin hammadde ya da üretmediği hazır bir ürünü ithal eden ülke, bu ürünleri sabit bir fiyatla ithal etmeye veya daha ucuza ithal etmeye başlarken, ihracatını yaptığı ürünleri daha yüksek bir bedelle satmaya başlarsa dış ticaret haddi olumlu yönde yani kar ederek artmaya başlar.

Ticaret haddinin hesaplanması
Ticaret hadleri, bir ülkenin ithalatının değerine göre ihracatın değerini temsil eden bir terimdir; ihracatın toplam değerini, toplam ithalatlara bölerek elde edilen sonuç 100 ile çarpılarak hesaplanır. Bir ülkenin ticaret haddi değeri % 100'ün altına düştüğünde, yurtiçine girenden daha fazla sermaye yurtdışıne çıkacaktır. Dış ticaret haddi değeri 100'den büyük olduğunda biriken iç sermaye artıyor demektir. Dış ticaret haddi, bir ülkede enflasyon dahil tüm makro verileri ciddi anlamda etkiler.

Bir ülkenin ticaret hadleri, o ülkenin ihracat fiyatlarını ithalat fiyatlarına göre ölçer ve şu şekilde ifade edilir:

Örneğin, belirli bir dönemde ihracat fiyat endeksi% 10, ithalat fiyat endeksi% 5 artarsa ​​ticaret hadleri şu şekildedir:
110 x 100/105= 104.8
Bu, ticaret hadlerinin% 4.8 oranında arttığına işaret ediyor.

Ticaret hadleri 100'ün üzerine çıktıklarında iyileşme olduğu söylenir ve 100'ün altına düştüğünde kötüleştiği söylenir. Ticaret hadleri 1 numara ile de ifade edilebilir; 1'in üstündeki rakamlar bir gelişmeyi işaret eder ve 1'in altındaki değerler mevzubahisse ekonomik anlamda kötüleşme söz konusudur. Bu grafikte gösterilmektedir. (www.ihracat.co)

Ticaret hadlerini iyileştirme
Bir ülkenin ticaret hadleri iyileşirse, satılan her bir ihracat birimi için daha fazla ithal mal birimi satın alabileceği anlamına gelir. Potansiyel olarak, ticaret hadlerinde bir artış, belirli bir miktarda ithalat yapmak için kaç mal ihraç edilmesi gerektiği açısından bir yararım yaratmaktadır. Ayrıca, bir iyileşme, ithalat fiyatlarının ihracat fiyatlarına göre düşüş gösterdiğinden, yerel maliyet baskısı enflasyonunu da olumlu etkileyebilir.

Bununla birlikte, ülkeler ihracat hacminin düşmesi ve ödemeler dengesinin bozulması nedeniyle sıkıntı çekebilir.

terms of trade

Ticaret Hadlerinin analizi
Ticaretin şartları, bir ülkenin ekonomisinin ne kadar sağlıklı olduğunu belirlemeye yardımcı olmak için kullanıldığında, analistleri yanlış sonuçlara götürebilir. Analistler için, özellikle ticaret hadleri ihracat ve ithalat fiyatlarında meydana gelen değişikliklerden etkilenmesi nedeniyle, ihracatın ithalatla ilgili olarak neden arttığını bilmek önemlidir. Ticaret ölçümleri, ekonomik izleme yapılabilmesi için genellikle bir endekse kaydedilir. (www.ihracat.co)

Ticaret Hükümlerini Etkileyen Faktörler
Çeşitli faktörler ticaret hadlerini etkiler; bazı faktörler belirli sektörlere ve sanayilere özgüdür. Kıtlık, anlamı, ticaret için mevcut malların göreceli miktarı, genellikle şartlarda belirgin bir etkiye sahiptir; Mevcut malların büyük miktarı, bir satıcının satışlardan elde ettiği sermayeyi kullanarak satması veya satın alması muhtemel miktarı arttırır.
Malların boyutu ve kalitesi de TOT üzerinde etkili olan faktörlerdir. İyi olan ne kadar büyük olursa, o kadar çok kazanç elde edilir. Aynı şekilde, daha iyi veya daha yüksek kalitede mallar da daha yüksek miktarlar toplamaktadır. Bir satıcı malları daha büyük bir miktar karşılığında satarsa, daha fazla mal satın alabilir.

Ticaret Hızlarını Artırmak / Azaltmak
Bir ülkenin ticaret hadleri iyileştiğinde, bir ülke tarafından satılan her ihracat birimi için, ithal edilen daha fazla mal birimi satın alabileceğini gösterir. Bu, verilen ithalat miktarını karşılamak için ticaretin daha fazla sayıda satılması gerekeceği için ticaret hadlerinde bir artışın fayda imkânı yaratacağı anlamına gelmektedir. Ticaret hadleri arttıkça, yerel maliyet baskısı enflasyonunda da olumlu bir etki yapabilir: Bu artış, ithalat fiyatlarının ihracat fiyatlarına bağlı olarak düşüş göstergesidir. Bununla birlikte, bu artış ülkenin ihracat hacminin düşmesi ve ödemeler dengesi kötüleşebileceği için olumsuz bir etki yaratabilir.

Bir ülkenin ticaret hadleri daha da kötüye giderse, aynı verili ithalat miktarını satın almak için ülkenin daha fazla sayıda ihraç etmesi gerektiğini gösterir. Prebisch-Singer hipotezi, gelişmekte olan birçok pazarda ya da gelişmekte olan ülkede, üretilen malların fiyatına kıyasla emtia fiyatlarında genel bir düşüşe dayanılarak bunu yaşadığını öne sürüyor. Bununla birlikte, son yirmi yılda, küreselleşmede bir artış, üretilen malların fiyatını düşürdü; bu nedenle sanayileşmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkeler üzerindeki avantajı daha az önem kazanıyor. (www.ihracat.co)

Kötü ticaret hadleri
Kötüleşen ticaret hadleri, bir ülkenin belirli miktarda ithalat yapmak için daha fazla ihracat yapması gerektiğini göstermektedir. Prebisch-Singer hipotezine göre, bu kaderi, emtia fiyatlarının genel olarak imal edilen malların fiyatıyla olan düşüşü göz önüne alındığında, birçok gelişmekte olan ülkede görüldü. Bununla birlikte, küreselleşme son 15 yılda imal edilen malların fiyatını düşürme eğiliminde olmuştur, bu nedenle sanayileşmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkeler üzerindeki avantajları düşüyor olabilir.
Küreselleşmenin etkisi, gelişmekte olan ekonomilerin ticaret hadlerindeki düşüşü durdurma eğilimindeydi. (www.ihracat.co)

Türkiye de Dış ticaret Hadleri
Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK, dış ticaret hadlerini hesaplarken, 2010 yılını baz alır. Baz yıl endeks değeri 100 kabul edilerek dış ticaret endeksleri bu doğrultuda hesaplanır. Baz alınan yıl için 100 ‘ün üzerindeki değerler, ihracat fiyatlarının , ithalat fiyatlarına nazaran daha yüksek olduğunu gösterir.