25.08.2016

KAMBİYO REJİMİ




Kambiyo nedir ?
Kambiyo kelimesi, Latince değiştirmek anlamındaki cambiare kelimesinden türemiştir, dilimize İtalyancadan geçmiştir, ingilizce Exchange ibaresi aynı anlamı taşır ve özellikle sermaye piyasaları ve döviz işlemlerine dair haberlerde sıkça karşımıza çıkar. Kambiyo genel anlamıyla; Yabancı para, yani döviz veya dövizi  temsil eden ödeme belgesidir. Döviz, efektif veya kaydi olabilir. Banknot, metal para gibi fiili döviz efektif’tir. Çek, poliçe, emre yazılı senet, havale ve kredi kartları ise kaydi ödeme araçlarıdır. Genel olarak ihracat ve ithalat işlemlerinden doğan para transferleri yani ödemeler kaydi para olarak gerçekleştirilir. Döviz alım ve satımları kambiyo işlemleridir

İhracatçının Kambiyo Yükümlülüğü Nedir?
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki Sski düzenlemede; her bir gümrük beyannamesi bazında 100.000 USD yi aşan ihracat bedellerinin yurda getirilmesi, fatura bedelinin  %70’i 90 gün içinde gelecek şekilde zorunlu idi, ilgili kanunda belirlenen süre ve şartlara uyulmaması halinde kambiyo kanununa muhalefete istinaden ceza kesileceği öngörülmüştü.

İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesi Zorunlu Mudur?
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve bu karara ilişkin 8 Şubat 2008 tarih, 26781 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan (Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar) 2008/13186 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile düzenlenmiş ve yürürlüğe girmiştir
Buna göre, İhracat kapsamında dış satışı gerçekleşen mal bedelinin, ihracatçılar tarafından yurda getirilerek bankalara, Türk parası olması halinde tevsiki, döviz ise satılması zorunluluğu kaldırılarak, 8 Şubat 2008 tarihinden itibaren ihracat bedellerinin tasarrufu serbest bırakılmış yani Kambiyo yükümlülüğüne son verilmiştir.

İhraç bedelleri nasıl tahsil edilir ?  
İhraç bedellerinin tasarrufunun serbest bırakılmış olmasına rağmen, vergi ve muhasebe mevzuatı açısından uygun yöntemler kullanılarak, ihracat fatura bedellerinin akıbetinin kayıt altında tutulması önemlidir. Elden yapılan tahsilatlar, ortak cari hesaplara yapılan aktarımlar veya gelen dövizlerin döviz büfelerine satılarak Türk Lirasına çevrilmesi gibi yöntemlerin uygulamada görüldüğü ancak sıkıntılara sebep olduğu görülmektedir. İhracatçıların aşağıdaki usullere uygun olarak ihracat bedellerini tahsil etmeleri tavsiye edilir.
· İhracat bedeli, Banka aracılığı ile getirilmiş ise, DTH yani Döviz Tevdiat Hesabına işlenmelidir, dövizin bozdurulması halinde DAB yani Döviz Alım Belgesi düzenlenmelidir
· İhracat bedeli, Elden getirilmiş ise, DBT yani Döviz Beyan Tutanağı düzenlenmesi, elden gelen dövizin bozdurulması durumunda DAB yani Döviz Alım Belgesi düzenlenmelidir
· İhracat bedeli, Çek alınarak tahsil edilebilir
· İhracat bedeli, Kredi kartıyla tahsil edilebilir.
· İhracat bedeli, İnternet bankacılığı üzerinden, bankalara satış yaparak TL ye çevrilebilir.

Döviz Alım Belgesi DAP nedir ?
Bankalar VE döviz lım büroları tarafından düzenlenebilen evraktır. İhracat bedeli ve ihracatçının bankası tarafından talep edilen banka komisyon tutarını içerir.

Bavul ticaretinde DAB ( Döviz Alım Belgesi ) İbrazı Zorunlumudur ?
Kambiyo rejiminin sonlandırılıp, döviz girişinin serbest bırakılması sadece beyanname düzenleyerek gerçekleşen fiili ihracatlarla ilgili olup, bavul ticareti ve bavul ticareti kapsamında ihracat yapanların gerçekleştirdikleri satışa bağlı tahsil ettikleri döviz için Döviz alım belgesi (DAB) talep edilmektedir.

Hizmet İhracatında DAB ( Döviz Alım Belgesi ) İbrazı Zorunlumudur ?

Hizmet ihracatında, hizmet bedelinin döviz olarak Türkiye'ye getirildiğinin, Bankalar Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan bankalar veya özel finans kurumlarınca düzenlenmiş döviz alım belgesi aslı veya ilgili banka veya özel finans kurumu şubesince onaylanmış örneği ya da dövizin yurt dışından geldiğini gösteren bankadan alınmış belgelerle ibraz edilmesi zorunludur.